Vooruit met
vaccineren
- Coalitie roept overheid op tot actie
- Nederland loopt achter op Europa
- Ouderen en kwetsbare mensen lopen gezondheidsrisico
Nederland loopt achter met
vaccinaties voor volwassenen
Nederland loopt achter op andere Europese landen als het gaat om vaccinaties voor volwassenen. De overheid is te traag met besluitvorming over investeringen en implementaties van vaccins. Daardoor lopen kwetsbare groepen, zoals ouderen en mensen met een medisch risico, onnodige risico’s op infectieziektes met mogelijk ernstige complicaties.
Een brede coalitie van zorgprofessionals, brancheorganisaties, patiënten- en ouderenorganisaties roept nu de overheid op om het vaccineren te versnellen. De actie Vooruit met Vaccineren moet tijdens de Europese Immunisatieweek de overheid duidelijk maken dat er haast geboden is en zij in gesprek moeten gaan met de coalitiepartners om het vaccinatiebeleid voor volwassenen vlot te trekken.
“Vaccineren is een bewezen effectief en veilig middel om ziekte en sterfte te voorkomen. Waarom wachten als we nu al bescherming kunnen bieden? Een infectieziekte kan niet alleen leiden tot lange ziekteperiodes, maar ook tot uitval op het werk en hogere druk op de zorg.”
“In landen als Duitsland en het Verenigd Koninkrijk is het gordelroosvaccin al breed beschikbaar, terwijl Nederlandse patiënten onnodig risico blijven lopen.”
“Verzorgenden en verpleegkundigen spelen als zorgprofessionals, juist doordat zij het dichtst bij patiënten staan, een cruciale rol bij het uitleggen van het nut van vaccinaties. Zij kunnen helder toelichten waarom een hoge vaccinatiegraad noodzakelijk is om uitbraken zoals mazelen te voorkomen, en laten zich daarbij leiden door wetenschappelijke inzichten in plaats van gevoelens.”
Vooruitgang in het vaccinatiebeleid voor volwassenen betekent vooruitgang in de volksgezondheid. Door meer volwassenen preventief te vaccineren, voorkomen we ernstige ziekten, ziekenhuisopnames en complicaties bij kwetsbare groepen. Als we blijven afwachten, lopen steeds meer ouderen en chronisch zieken onnodig risico. Daarnaast kan het ontbreken van een goed vaccinatiebeleid leiden tot grotere uitbraken van infectieziekten, zoals we al zien bij mazelen onder kinderen. Investeren in vaccinatie is investeren in een gezondere en veerkrachtigere samenleving.
Een brede coalitie van organisaties die meer dan 3,5 miljoen zorgprofessionals en patiënten vertegenwoordigen pleit voor actie van de overheid. Dit zijn:
- Artsenfederatie KNMG
- Apothekersorganisatie KNMP
- Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland
- Beroepsvereniging van en voor Physician Assistants
- Nederlandse Vereniging van Praktijkondersteuners
- Nederlandse Vereniging van doktersassistenten
- Long Alliantie Nederland
- Nederlandse Immunisatie Stichting
- Aidsfonds
- Longfonds
- Stichting voor Afweerstoornissen
- ANBO-PCOB
- Senioren Netwerk Nederland
Zij maken zich gezamenlijke ernstige zorgen over de traagheid van de overheid waarmee beslissingen worden genomen over het vaccinatiebeleid voor volwassen in Nederland.
De besluitvorming over nieuwe vaccinaties voor volwassenen verloopt traag in Nederland vanwege complexe procedures en verschillende belangen. Vaccinatieprogramma’s voor kinderen vallen onder het Rijksvaccinatieprogramma, maar er is geen vergelijkbare financieringsstructuur voor volwassenen. Hierdoor blijven essentiële vaccinaties, zoals tegen gordelroos en pneumokokken, langer onbereikbaar voor kwetsbare groepen. De coalitie pleit voor een structurele aanpak zodat noodzakelijke vaccins sneller beschikbaar komen.
Nederland loopt achter in het invoeren van vaccinaties voor volwassenen. In landen om ons heen zijn verbeterde vaccins tegen griep, vaccinaties tegen gordelroos en bepaalde vormen van longontsteking al langer standaard beschikbaar voor ouderen en mensen met een verhoogd risico. In Nederland blijft dit achterwege door een gebrek aan een centraal financieringsmodel en politieke besluiteloosheid. We zouden veel kunnen leren van de succesvolle aanpak in deze landen.
Ouderen en mensen met een chronische aandoening, zoals diabetes of COPD, lopen het grootste risico. Zij hebben een verzwakt immuunsysteem en kunnen ernstig ziek worden door infectieziekten die met vaccinatie te voorkomen zijn. De trage beschikbaarheid van vaccins betekent dat zij onnodig worden blootgesteld aan complicaties zoals chronische pijn, longontsteking, ziekenhuisopnames en in sommige gevallen zelfs sterfte.
Er is uitgebreid wetenschappelijk bewijs dat vaccinatie bijdraagt aan ziektepreventie en het verlagen van zorgkosten. Bijvoorbeeld, het pneumokokkenvaccin verlaagt het aantal ziekenhuisopnames door longontsteking aanzienlijk. Daarnaast hebben landen met een brede volwassenenvaccinatie, zoals het Verenigd Koninkrijk, minder complicaties bij ouderen door infectieziekten. Preventie is goedkoper en effectiever dan behandelen achteraf.
De overheid moet zorgen voor:
- Snellere besluitvorming: Vaccins voor volwassenen moeten sneller worden beoordeeld en ingevoerd.
- Structurele financiering: Er moet een volwassenvaccinatieprogramma komen, net als voor kinderen.
- Betere voorlichting: Risicogroepen moeten actief worden geïnformeerd over beschikbare vaccinaties.
Op korte termijn effectueert dit in betere bescherming voor kwetsbare groepen, en op lange termijn minder druk op de zorg en lagere maatschappelijke kosten door ziekte-uitval.
Een van de grootste obstakels is dat vaccinatie voor volwassenen geen duidelijke plek heeft in het zorgbeleid en vaak een ondergeschoven kind is in budgetverdelingen. Daarnaast is er soms politieke terughoudendheid vanwege onzinnige discussies over verplichte vaccinaties en toenemende kosten.
Door samen te werken met medische experts, patiëntenorganisaties en beleidsmakers willen we aantonen dat investeren in preventie uiteindelijk besparingen oplevert voor de zorg en de maatschappij als geheel.
