In de spreekkamer, aan de telefoon en tijdens vaccinatiecampagnes ziet Guusje Peters dagelijks dezelfde vragen terugkomen: waar kun je terecht, wie betaalt wat en welke vaccinaties heb je eigenlijk nodig? Als medewerker van de vaccinatievoorziening van de GGD Regio Utrecht merkt ze hoe ingewikkeld het systeem voor veel mensen is geworden.
Volgens Peters ontbreekt het in Nederland nog te vaak aan centrale regie. “Er is niet één duidelijke bron waar zorgverleners informatie kunnen vinden”, zegt ze. “En ook geen centraal systeem.” Daardoor ontstaat veel onduidelijkheid, zowel bij zorgprofessionals als bij patiënten. Mensen weten vaak niet wanneer ze een vaccin kunnen halen, of ze daarvoor moeten betalen en waar ze terechtkunnen.” Ook misinformatie blijft een rol spelen. “Dat je bijvoorbeeld onvruchtbaar wordt van vaccinaties. Dat soort verhalen horen we helaas nog dagelijks.”
Haar gesprekspartners tijdens de co-creatiesessies herkennen het beeld dat NIS-voorzitter Ted van Essen schetste: juist mensen die vaccinatie het hardst nodig hebben, worden vaak niet bereikt. Een belangrijke oorzaak ligt volgens Peters bij de kennis over vaccinatie binnen de zorg. “Het zit niet standaard in opleidingen”, zegt ze. “Behandelaars weten er daardoor vaak niet genoeg van.”
Daarnaast ontbreekt het volgens haar aan duidelijke afspraken tussen zorgpartijen en overheid. “Er moet meer duidelijkheid komen vanuit VWS: wie gaat wat doen en wanneer?”
Peters pleit daarom voor een landelijke structuur met heldere richtlijnen voor specialisten, huisartsen en andere zorgverleners. Taken en verantwoordelijkheden moeten volgens haar voor langere tijd worden vastgelegd. “Het moet niet steeds voor één jaar geregeld worden”, zegt ze.
Ook ziet zij een rol voor de GGD’en. Zij kunnen een belangrijke schakel vormen in betere samenwerking en uitvoering van vaccinatiebeleid. Tijdens het gesprek met haar groep komt ook de vraag aan bod of vaccinaties meer gebundeld aangeboden kunnen worden, in plaats van verspreid via verschillende zorgverleners. Volgens Peters kan dat helpen, mits daar voldoende financiering tegenover staat.
Voor Peters is het belang van vaccineren uiteindelijk heel concreet. “Je kunt letterlijk voorkomen dat iemand ziek wordt, in het ziekenhuis belandt of overlijdt”, zegt ze.