Skip to content

Preventie moet vanzelfsprekend onderdeel van de zorg worden

Interview met Susanne Huijts, longarts Maxima Medisch Centrum

Haar belangstelling voor vaccinatie begon al tijdens haar studie. “Ik zat een periode in Australië bij een Aboriginal Health Center en schreef toen een stuk over het vaccinatieprogramma voor Aboriginals. Blijkbaar had het thema preventie me toen al te pakken.” Later promoveerde ze op pneumokokkenvaccinatie bij ouderen, destijds relatief nieuw. “Voor het eerst werd aangetoond dat een vaccin dat al lang bestond voor kinderen ook bescherming bood tegen longontsteking bij volwassenen.”

Die ervaring legde de basis voor haar blijvende inzet om kwetsbare mensen tegen infectieziekten te beschermen “Als arts zie je dagelijks mensen die ernstig ziek zijn door
infecties. Natuurlijk kun je ook na vaccinatie ziek worden. De bescherming is nooit honderd procent. Maar op groepsniveau maakt vaccinatie een groot verschil, zeker bij longpatiënten. Voor hen is vaccinatie naast stoppen met roken en goed medicatiegebruik één van de weinige extra beschermingsmogelijkheden.”

EEN LEIDRAAD ALS HOUVAST
Toch merkt Susanne Huijts dat preventie vaak niet structureel wordt besproken. “Artsen zijn vooral curatief opgeleid: behandelen staat centraal. Preventie komt in spreekkamers lang niet altijd aan bod. Huisartsen, longartsen, praktijkondersteuners: ze hebben allemaal veel te bespreken. Vaccinatie verdwijnt dan makkelijk naar de achtergrond. Het is niet dat ze het onbelangrijk vinden. Maar het is niet de kern van hun werk. Dat maakt het ingewikkeld om preventie een vaste plek te geven.”

De Leidraad Vaccinaties bij chronische longziekten van de Long Alliantie Nederland moet daar verandering in brengen. Het document bundelt wetenschappelijk bewijs en adviezen over welke vaccinaties zinvol zijn voor mensen met COPD, astma en andere chronische longziekten. Daarbij gaat het niet alleen om griep- en  pneumokokkenvaccins, maar ook om COVID- en RSV-vaccinatie.

“We wilden één duidelijke plek creëren waar zorgprofessionals terecht kunnen. Zodat het voor zorgverleners en patiënten duidelijk is waar ze deze informatie kunnen vinden. De leidraad geeft overzicht: wie komt in aanmerking, welke vaccins zijn relevant en hoe vaak moeten ze worden herhaald.”

Het werk aan de leidraad was  omvangrijk. “We hebben internationale richtlijnen, studies en praktijkervaring op tafel gelegd. Het was echt een gezamenlijke inspanning van longartsen, huisartsen, apothekers, patiëntenorganisaties én partners als het Longfonds en de Nederlandse Vereniging van Artsen. Dat maakt de leidraad breed gedragen en praktisch toepasbaar.”

Tegelijkertijd met het verschijnen van de leidraad wordt de website www.longvaccinaties.nl gelanceerd. Daarop kunnen patiënten en zorgprofessionals de adviezen uit de leidraad vinden, net als achtergrondinformatie over de totstandkoming van de leidraad, de verschillende vaccins en hun effectiviteit en de praktische toepassing van de leidraad.

BEWUSTWORDING BIJ PROFESSIONALS ÉN PATIËNTEN
Susanne Huijts beseft dat de leidraad niet alle problemen oplost. “Het vaccinatievraagstuk is complex. Er zijn veel verschillende partijen bij betrokken en ook kwesties als vergoeding spelen mee. Zo wordt een RSV-vaccin voor volwassenen nu niet vergoed. Dat zorgt voor ongelijkheid: gezondheidswinst is alleen toegankelijk voor mensen die het kunnen betalen of goed geïnformeerd zijn.”

Eén van de speerpunten van de Long Alliantie is bewustwording. “Veel patiënten weten niet dat ze meer risico lopen en dat vaccinatie hen kan beschermen. Soms is er ook angst, gebaseerd op misverstanden. Dan helpt het om erover in gesprek te gaan. Uiteindelijk maakt iedereen zijn eigen afweging, maar die moet wel gebaseerd zijn op goede informatie.” Daar ligt ook een rol voor zorgprofessionals. “Maak vaccinatie een vast onderdeel van je consult bij chronische longpatiënten. Vraag er net zo vanzelfsprekend naar als naar klachten of medicijngebruik.”

De leidraad sluit aan bij adviezen uit andere landen. “In veel landen bestaan al langer richtlijnen voor pneumokokken-vaccinatie en recent ook RSV-vaccinatie bij  longpatiënten. Ons advies is dus niet afwijkend, maar brengt Nederland op gelijk niveau.”

TOEKOMSTWENSEN
Wat zijn haar toekomstwensen? “Ik hoop dat alle patiënten met een verhoogd risico straks weten welke vaccinaties ze nodig hebben en dat ze er eenvoudig toegang tot
hebben. En dat het niet meer uitmaakt of je bij de huisarts, longarts of GGD aanklopt. Iedereen moet dezelfde informatie geven.”

Ze ziet ook kansen voor bredere samenwerking. “Nu richten we ons op longpatiënten, maar er zijn ook veel andere groepen met verminderde afweer, zoals mensen met diabetes, reuma of hartfalen. Het zou goed zijn als onze aanpak ook andere beroepsgroepen inspireert. Uiteindelijk gaat het om hetzelfde doel: voorkomen dat kwetsbare mensen ernstig ziek worden.” Voor de longarts is het afronden van de leidraad ook persoonlijk belangrijk. “Ik ben er ooit op gepromoveerd en vond toen al dat  longpatiënten recht hadden op betere preventie. Dat dit advies nu echt zwart op wit staat en daarmee breed toegankelijk is, geeft veel voldoening.” Het succes van de leidraad staat of valt met implementatie. Susanne Huijts blijft realistisch: “We hebben geen concreet percentage voor ogen. Als meer mensen zich laten vaccineren en patiënten beter op de hoogte zijn van hun risico’s, dan hebben we al veel gewonnen.

Back To Top
No results found...